![]() |
C.A.L.M.A.
Compendium Auctorum Latinorum Medii Aevi
(500-1500)
conditum a
Claudio Leonardi et Michael Lapidge
curantibus
CantabrigiaeMichael Lapidge
Florentiae
Francesco Santi
lectoribus
Michael P. Bachmann, Armando Bisanti, Mauro Donnini, Michael Lapidge,
Rosalind Love, Lucia Pinelli,
Stefano Pittaluga, Luigi G.G. Ricci, Francesco Santi, Vito Sivo
et Francesco Stella
adiuvantibus
redactione cisalpina
Silvia Nocentini (praeses), Roberto Angelini,
Elisa Chiti, Federico Contini, Elisabetta Guerrieri,
Presso la Società Internazionale per lo Studio del Medioevo
Latino, è stato avviato il "Compendium Auctorum Latinorum Medii Aevi",
un repertorio bibliografico riguardante gli autori medievali le cui opere sono
databili entro un arco cronologico tra la fine del VI secolo e il primo
trentennio del XVI.
Realizzato a cura di Michael Lapidge e Claudio Leonardi, la pubblicazione
intende porsi come un repertorio complessivo degli autori latini medievali e
umanistici: esistono, infatti, molti strumenti bibliografici, ma per la maggior
parte essi hanno un carattere specifico, limitato cioè a un ambito cronologico
o geografico, a un settore disciplinare determinato (è il caso dei repertori di
autori di opere filosofiche, storiche, scientifiche, esegetiche, etc.), a un
settore sociologico (i repertori per gli scrittori dei vari ordini religiosi).
Distinguendosi da tali orientamenti, il Compendium intende fornire un
quadro bibliografico generale, su ogni tipo di scrittore e per ogni età
medievale.
Per ciascun autore, il repertorio fornisce:
1 - una scheda contenente la bibliografia generale (bibl gen),
con l’indicazione dei repertori specialistici, dei lessici di riferimento
nazionali e internazionali, dei dizionari enciclopedici, dei manuali generali e
di alcuni studi sul singolo autore;
2 - l’elenco delle opere, incluse quelle di dubbia autenticità,
e per ciascuna delle quali si segnala: il repertorio o i repertori di
riferimento (ref), l’edizione o le edizioni (ed), i manoscritti relatori (mss),
gli studi specifici (stu).
Alla compilazione delle schede, raccolte, supervisionate e uniformate dalle redazioni centrali di Cambridge e Firenze, hanno collaborato numerosi studiosi europei, per la maggior parte facenti capo a diverse redazioni (Bologna, Cambridge, Firenze, Freiburg i.Br., Genova, Milano, Parigi, Pisa, Roma, Santiago de Compostela, Porto).
Sono stati pubblicati i seguenti fascicoli:
Fascicolo I, 1 Abaelardus Petrus – Agobardus Lugdunensis archiep. + Elenchus adbreviationum
Fascicolo I, 2 Agobardus Lugdunensis archiep. – Anastasasius Bibliothecarius
Fascicolo I, 3 Anastasius Montis Sancti Michaelis abb. – Antonius Galatheus
Fascicolo I, 4 Antonius Galatheus – Augustinus Obernalb
Fascicolo I, 5 Augustinus Olomucensis – Barnabas de Riatinis Reginus
Fascicolo I, 6 Barnabas de Riatinis Reginus – Bartholomaeus de Forolivio + Elenchus adbreviationum et Indices
Fascicolo II, 1 Bartholomaeus Fracancianus – Bartolus de Saxoferrato
Fascicolo II, 2 Bartolus de Tura – Bernardinus Senensis
Fascicolo
II, 3 Bernardinus Senensis – Bessarion cardinalis
Fascicolo
II, 4 Bessarion cardinalis – Caducanus Bangoriensis episcopus
Fascicolo II, 5 Cadurcus – Colmanus
Fascicolo
II, 6 Colmannus monachus – Conradus de Mure + Elenchus
adbreviationum et Indices
Fascicolo
III, 1 Conradus Mutianus Rufus – Dominicus de
Pantaleonibus de Florentia
Fascicolo III, 2 Dominicus de Papia – Erasmus Roterodamus
In
preparazione:
Fascicolo III, 3 Erasmus Roterodamus – Franciscus de
Occha
Esempio di voce:
Donatus Vesuntinus
episcopus n. 590/597, m. 660
ca.
BIBL.GEN:
DBF XI.505-6; BISLAM; DHGE XIV.648-9 [T. de Morembert]; DSp III.1573-7 [G. Bardy];
EEC I.250; Manitius I.89; BS IV.785-6 [J. Marilier]; LMA III.1237-8 [M.
Heinzelmann]
1. Regula
ad virgines
REF: CPL
1860
ED: PL
LXXXVII.273-98; Adalbert de Vogüé (ed. comm.) La
règle de Donat pour l'abbesse Gauthstrude Benedictina 25 (1978) 219-313
STU: Vogüé
(ed. comm.) La règle de Donat
cit.; Jean-Marie Clément Lexique
des anciennes règles monastiques occidentales I A-M
II N-Z voll. 2,
Steenbrugge-'s Gravenhage 1978; Frumentius Renner Die
literarische Struktur der Demutsstufen in der Benediktus- und Donatusregel
in Dritter Internationaler
Regula Benedicti-Kongress. Third International Congress on the Rule of St.
Benedict. Troisième Congrès International sur la Règle de S. Benoît. Kremsmünster
12.-18. 10. 1980 praef. Bernd Jaspert = RBS 8-9 (1979-80 ma 1982) 13-33;
Lazare de Seilhac L'utilisation
de la Règle de Saint Benoît dans les monastères feminins in Atti
del VII Congresso internazionale di studi sull'alto medioevo. S. Benedetto nel
suo tempo. Norcia, Subiaco, Cassino, Montecassino, 29 settembre-5 ottobre 1980
voll. 2, Spoleto (Perugia) 1982, II.527-49; Pius Engelbert Regeltext
und Romverehrung. Zur Frage der Verbreitung der Regula Benedicti im Frühmittelalter
in Montecassino dalla prima alla
seconda distruzione. Momenti e aspetti di storia cassinese (secc. VI-IX). Atti
del II convegno di studi sul medioevo meridionale (Cassino-Montecassino, 27-31
maggio 1984) cur. Faustino Avagliano, Montecassino (Frosinone) 1987, pp.
133-62; Michaela Zelzer Die «Regula
Donati», der älteste Textzeuge der Regula Benedicti RBS 16 (1987 ma 1989)
23-36; Gisela Muschiol «Psallere
et legere». Zur Beteiligung der Nonnen an der Liturgie nach den frühen
gallischen «Regulae ad Virgines» in Liturgie
und Frauenfrage. Ein Beitrag zur Frauenforschung aus liturgiewissenschaftlicher
Sicht cur. Teresa Berger- Albert Gerhards, St. Ottilien 1990, pp. 77-125; Jo
Ann McNamara - John E. Halborg (trad. comm.) The
Ordeal of Community. The Rule of Donatus of Besançon. The Rule of a Certain
Father to the Virgins Toronto 19932;
Lazare de Seilhac - Marie-Bernard Saïd (trad. comm.) Marie-Madeleine Braquet-Véronique
Dupont (adiuv.) Règles
monastiques au féminin praef. Adalbert de Vogüé, Bégrolles-en-Mauges
1996; Michaela Zelzer Die «Regula
Donati» als frühestes Zeugnis des «monastichen Gebrauchstextes» der «Regula
Benedicti» in Il
monachesimo tra eredità e aperture. Atti
del simposio «Testi e temi nella tradizione del monachesimo cristiano» per il
50° anniversario dell'Istituto monastico di Sant'Anselmo. Roma, 28 maggio-1°
giugno 2002 cur. Maciej Bielawski- Daniël Hombergen, Roma 2004, pp. 753-63
(M. Lapidge)